A Margaritifera margaritifera, coñecida como mexillón de río, é un molusco bivalvo de auga doce pertencente á orde Unionida. Trátase dunha das especies máis ameazadas dos nosos ríos e conta cunha ampla protección legal. Está incluída nos Anexos II e V da Directiva Hábitats (92/43/CEE) da Unión Europea e figura como “En Perigo de Extinción” tanto no Catálogo Español de Especies Ameazadas (RD 139/2011) como no Catálogo Galego de Especies Ameazadas (Decreto 88/2007).
Co obxectivo de avaliar o estado de conservación da especie en Galicia, a empresa eNeBaDa, en colaboración coa Universidade de Santiago de Compostela (USC), realizou un censo específico das súas poboacións. Este traballo busca non só coñecer a situación actual, senón tamén establecer unha base sólida para analizar a evolución das súas poboacións nas avaliacións periódicas que se realizan cada seis anos. Ademais, durante o traballo de campo rexistrouse a presenza doutras especies de uniónidos e de calquera especie exótica invasora observada, co fin de obter unha visión máis completa do estado ecolóxico dos ríos estudados.
Para garantir resultados fiables e comparables no tempo, aplicouse unha metodoloxía estandarizada baseada na división dos ríos galegos en tramos de ata 5 km como unidade de análise, traballando coas densidades máximas detectadas en cada tramo e localizando con precisión os subtramos de mostraxe. O procedemento desenvolveuse en dúas fases: nunha primeira estimouse a densidade lineal (número de individuos por cada 100 metros de río) e, nos casos con presenza confirmada, realizouse unha segunda fase para avaliar o estado de conservación mediante o cálculo da densidade por superficie do leito fluvial e a análise da estrutura de tamaños da poboación.
